De evergreens in de Nederlandse poëzie

zz_domweg_gelukkig_in_de_dapperstraat_30_npe100Onlangs verscheen de 30ste herziene druk van Domweg gelukkig in de Dapperstraat. De bekendste gedichten uit de Nederlandse literatuur. Bijeengebracht en ingeleid door C.J. Aarts en M.C. Etten. Prometheus / Bert Bakker, Amsterdam, 2014, 368p., € 15,-. Aan deze succesvolle anthologie (ruim 200.000 verkochte exemplaren sedert de eerste druk in 1990) gingen tenminste twee andere soortgelijke bloemlezingen vooraf:

Geliefde gedichten. Die iedereen kent maar niet kan vinden. Gekozen door Wim Zaal. De Arbeiderspers, Amsterdam, 1972. 239 p. (Bloemlezing uit de Nederlandse poëzie van de middeleeuwen tot heden) en

zz_is_deze_ook_goed_meneer_npe_100Is deze ook goed meneer? De evergreen in de Nederlandse poëzie. Samengesteld door C. Buddingh’. Bert Bakker, Den Haag 1972. 236p.; 2de druk 1974; 3de druk bij Bert Bakker, Amsterdam, 1978.

In de Leeuwarder Courant van 24 maart 1973 worden beide werken besproken en vergeleken (klik op de datum voor het bewuste artikel). In dezelfde krant verscheen eerder een recensie van Buddingh’s anthologie. Frappant is dat de naamloze recensent daarin gedachten verwoordt die ook in mij opkwamen  bij het lezen van het voorwoord van het boek:

“Verzuimd is evenwel te vertellen op welke manier de samensteller er achter is gekomen welke gedichten “iedere Nederlander kent” en hoe hij er zeker van is dat diezelfde Nederlander dus weet heeft van het bestaan van poëzie. (…) Door dit te stellen kom ik minstens onder de verdenking te staan spijkers op laag water te zoeken. Dat mag dan zo zijn, maar Buddingh’ heeft het toch voor een deel aan zichzelf te wijten. Ten eerste omdat het schitterende idee om nu eens een groot deel van de evergreens uit de Nederlandse poëzie te vergaren een wat serieuzere inleiding had verdiend dan hij er voor gemaakt heeft. Speels genoeg, daar niet van. Maar een poging tot verklaring van het verschijnsel dat sommige gedichten evergreens zijn geworden lijkt toch niet teveel gevraagd.”

Bron: Leeuwarder Courant, 28-10-1972.

Hoe het ook zij: het is een interessant en belangwekkende bloemlezing, die goed aangeeft welke gedichten destijds als klassiek gezien werden of die juist door opname in dit werk klassiek werden. Want dat gebeurt natuurlijk ook: als een gedicht eenmaal staat opgenomen in een bloemlezing met ‘bekende gedichten’, wordt het door vanzelf klassiek. Buddingh’ had een goede nieuws voor poëzie – daarom is het des te jammer dat hij ons geen kijkje in zijn bloemleeskeuken heeft geboden.

Kritiek – veertig jaar later

Buddingh’ heeft waarschijnlijk niet kunnen weten dat een van de gedichten die hij opnam een vertaling was van een Duits vers: bij hem staat achter ‘Aan de oever van een snelle vliet’ “Dichter onbekend”. Inmiddels is bekend dat de auteur de Duitse dichter Kasper Friedrich Lossius (1753-1817) was.  Dat  ‘De tuinman en de dood‘ een plagiaatgevalletje is, dat had Buddingh’wel kunnen weten – maar hij nam het gedicht zonder commentaar op. Vreemd. Maar nog vreemder is het dat in de derde druk (1978) de overlijdenissen van A. Roland Holst (1888-1976) en Hans Andreus (1926-1977) niet zijn meegenomen. En dat C.S. Adama van Scheltema ook in deze druk als ‘C.S. Adema van Scheltema’ door het leven moet gaan. Kleine, onbetekenende kanttekeningen bij een verder prachtig boek.

Want wat vooral opvalt is dat Buddingh’ destijds geen recent werk had opgenomen. In de recentste druk van Domweg gelukkig in de Dapperstraat is de jongste dichter (Hagar Peeters) een veertiger, met een gedicht van tenminste zeventien jaar oud. Bij Buddingh’ was de jongste destijds ook een veertiger (Remco Campert), met een twintigjarig gedicht. Poëzie heeft nu eenmaal de tijd nodig – da’s zonneklaar.

Zie: www.nederlandsepoezie.org/jl/1972/zz_is_deze_ook_goed_meneer.html

——————————————-
Dit bericht is onderdeel van de  Nederlandse Poëzie Encyclopedie
Geplaagd door geldoverlast? Adopteer een dichter!

Partners: Poëziecentrum Gent | Ensafh | Neder-L |
Poëziecentrum Nederland | Perdu |  Poëzieweek | 

Dit bericht is mede mogelijk gemaakt door:

      lira_fonds_100

This entry was posted in Bloemlezingen, Nieuwe NPE-lemma's. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published.