Installatie Charles Ducal

Op woensdagmiddag 29 januari is Charles Ducal in Passa Porta te Brussel in een geheel drietalige ceremonie geïnstalleerd als Belgische Dichter des Vaderlands. Hij is de eerste Nederlandstalige dichter die de functie vervult.[1]

Na toespraken van de initiatiefnemers bracht Ducal een inspirerende installatierede:

ddv_logo_belgie_200(…) “In een klimaat waarin eng nationalisme het ene landsdeel tegen het andere uitspeelt, wil ik mijn functie in het teken stellen van de solidariteit tussen Vlamingen, Walen en Duitstaligen. Ik wil alvast voor mezelf en hopelijk ook voor anderen de muur tussen Wallonië, Vlaanderen en Duitstalig België slopen en mijn schuldig verzuim aan interesse voor de cultuur en de literatuur in onze andere landstalen een beetje goedmaken.” (…)

“Wie mij kent zal weten dat de scheidingslijnen in het vaderland voor mij niet samenvallen met de taalgrenzen. Ik voel mij weliswaar niet met alle Belgen verbonden, maar met de meesten toch wel. Ik heb geen CEO’s onder mijn vrienden en voel me meer op mijn gemak bij mensen met een modaal inkomen of die moeten leven van een uitkering. Als Vlaming hou ik zeer van mijn geboortedorp, in Vlaams-Brabant, en van mijn moedertaal, het West-Vlaams van mijn moeder, ik ben een bewonderaar van Gezelle en Brueghel, die Guido en Pieter heetten. Maar voor mij zijn in het België van 2014 Hazim en Rachida even vertrouwde namen geworden en ik wil me ook de vaderlandse dichter voelen van de mensen die noch namen noch papieren hebben.”(…)

“Ik weet niet hoe de gedichten die men van mij verwacht eruit zullen zien, want een gedicht is toch altijd een avontuur en de muze gaat soms vreemde wegen. Een gedicht dat na voltooiing niet goed is, is bovendien te beschouwen als ‘niet geschreven’, hoe belangrijk de dichter zijn onderwerp ook vindt. Vraag me dus niet waarover ik ga schrijven, want ik weet het niet.” (…)

“Ik geloof dat een belichting van de actualiteit door de lamp van de poëzie tot een kritische reflectie kan leiden over eigen beperkingen, zowel van de kant van de media, als van de kant van de poëzie. Daarom dit gedicht over het woord van de dichters tegenover dat van u.

Woord tegen woord

 

Van alle woorden zijn de onze de zwakste,
al liggen zij ontegensprekelijk in de mond.
Niemand verhoort ze, niemand verkracht ze.
Zij kussen de sterren, zij hebben geen grond.

 

Andere woorden bewegen armen en benen,
vullen schedels, ontsteken de keel.
Een mes in de rug kan vertaald als een streling,
een schop in de buik als noodzakelijk verkeer.

 

Het andere woord rijmt niet, het bewijst zonder meer
dat de werkelijkheid strookt met uw krant.
Het drukt op uw ogen, de startknop van uw tv,
en licht op. Het maakt ons duister en bang.

De volledige speech is te lezen op:  www.dichterdesvaderlands.be/woordtegenwoord/

Er waren circa honderd mensen aanwezig, waaronder veel Belgische vertegenwoordigers van de media. De Belgische dichters die  acte-de-présence gaven waren o.a. Philippe Cailliau,  Jozef Deleu, Maarten InghelsRoel Richelieu van Londersele en Michaël Vandebril en de Nederlandse ex-patpoëten Serge van Duijnhoven en Willem Groenewegen, alsmede de gestelde lichamen van de Vlaamse en Waalse literaire sector: Stichting Lezen, Vlaams Fonds voor de Letteren, het Letterenhuis, Les Midis de la Poésie en Promotion des Lettres.

avond_van_de_poezie_videohoesDe installatie was een stuk beter en serieuzer georganiseerd dan de aanstelling van de eerste Nederlandse Dichter des Vaderlands (DdV), Gerrit Komrijop 26 januari 2000 in het Theater aan de Maas te Rotterdam, in de Avond van de Poëzie, waar het een haastig afgeraffeld tv-moment was (live te volgen op Nederland 3, van 20.30-21.55 uur. Ik kan het weten,  want ik was erbij in 2000.  

De serieuze aanpak geldt overigens niet alleen voor de installatie, maar ook voor de uitvoering. De Belgische landsdichter krijgt voor zijn werkzaamheden een bescheiden, doch redelijke vergoeding (vergelijk dat eens met de huidige Nederlandse DdV, die € 1000,- per optreden verlangt). Het vertalerscollectief van Passa Porta staat tot zijn beschikking om de gedichten tot in de verste uithoeken van het Belgische koninkrijk in verstaanbare taal te laten klinken.  Hij kan gebruik maken van de knowhow en daadkracht van het Poëziecentrum (Gent), van het  Maison de la Poësie (Namen)  en van het letterkundige aannemersbedrijf Vonk & Zonen (Antwerpen). Ook is hij voorzien van een heus reliëfstempel, waarmee zijn sporen in boeken en op decreten kan achterlaten.

Het wachten is nu op de Belgische koning Filip. Ik hoop dat hij zijn illustere voorganger Albert I volgt en het officieuze Belgische Dichter des Vaderlandsschap verheft tot een officiële functie. Want woorden en daden van een officieel ambtsdichter hebben impact, terwijl – en dat hebben we helaas gezien in Nederland – de woorden van de recente officieuze Dichters des Nederlandsen niets meer dan vrijblijvend gekef waren. En dat is reuze jammer.

Bovendien kan Ducal bij een officiële ambtsvervulling een beroep doen op de gendarmerie, de zeemacht en de rijkswacht, als hij door extremisten belaagd wordt. Dat die aanvallen zullen gebeuren staat als een paal boven water. In navolging van Dirk van Bastelaere schreeuwde het Vlaams Belang over Ducals benoeming al moord en brand. Schielijk gevolgd door schandeblijken van Joodse extremisten –  wonderlijk hoe de geschiedenis zich lijkt te herhalen. Want precies dezelfde groeperingen schreeuwden in oktober 2004 moord en brand [2] toen men een dichter van buitenlandse bloede tot officieel stadsdichter van Antwerpen wilde benoemen. Een rol die hij vervolgens van 2005-2007 met glans en vuur vervulde. Juist mét glans en vuur kon vervullen, omdat hij een officieel ambtsdichter was.

© Bart FM Droog, 2014

[1] In 1899 benoemde koning Albert I de Franstalige Emile Verhaeren (1855-1916) tot eerste ‘Poète national’. Hoelang Verhaeren het ambt bekleedde en wat zijn taak inhield is bij de NPE niet bekend. Zie:  Charles Ducal eerste Belgische DdV en ND, maar tweede Pn
[2] Zie Rottend Staal-archief, oktober 2004.
——————————————-

Dit bericht is onderdeel van de  Nederlandse Poëzie Encyclopedie
Geplaagd door geldoverlast? Adopteer een dichter!

Partners: Poëziecentrum Gent | Ensafh | Neder-L |
Poëziecentrum Nederland | Perdu |  Poëzieweek | 

Dit bericht is mede mogelijk gemaakt door:

      lira_fonds_100

This entry was posted in 2014, Algemeen poëzienieuws, Opinie. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>