Johan Theunisz, dichter, danser en SS-er (1900-1979)

theunisz_npe_125De in Stadskanaal geboren Johan Theunisz gold in de jaren twintig als een veelbelovend poëet en prozaïst. Hij was medewerker aan Het Getij en De Vrije Bladen, hield zich op in artistieke kringen rond De Ploeg, publiceerde de eerste moderne roman die in Groningen-stad speelde (De diepste drift, 1927; 2de druk 1928, 3de druk 1944). Verzen van hem werden opgenomen in belangrijke bloemlezingen als Nieuwe geluiden (1924),  Erts 1926 (1925) en Lyriek (1928).

Ook was hij groot liefhebber van moderne dans – wat zich uitte in dansen in zelfgemaakte kostuums op De Ploeg-feesten en in zijn tweede boek’ Op een punt van muziek. Vier dansstudies: Gertrud Leistikow, Niddy Impekoven, Hannelore Ziegler, Edith von Schrenck ( De Gulden Ster, Amsterdam, 1925) – een soort hybride werk met ‘lyrische ontboezemingen in proza en versmaat’, aldus het Algemeen Handelsblad op 9 april 1926.

In de jaren dertig lijkt hij meer en meer in de ban van het ‘volkse’ en de bloed-en-bodem-ideologie geraakt te zijn. Althans, die conclusie zou je kunnen trekken aan de hand van zijn historische romans (waarvan één, Verloren volk, door de in 1943 door Nederlandse SS-ers vermoorde A.M. de Jong in 1933 lovend besproken werd) en aan zijn toetreding tot de SS, al in het begin van de oorlog. Hij raakte vervolgens bekend als nazi-ideoloog. Hij is een van de weinige ‘foute’ dichters die ook daadwerkelijk nazi-gedichten heeft geschreven, zoals deze, die hij nog in maart 1945 in het SS-blad Storm publiceerde. Het gros van de ‘foute’ dichters maakte hoofdzakelijk apolitieke verzen en collaboreerde op andere manieren.

Na de oorlog zat Theunisz drie jaar gevangen.  Hij was daarna enige tijd actief als corrector bij de Provinciale Drentsche Courant, werd leraar Nederlands in Duitsland en emigreerde met zijn  vrouw – de vertaalster en lerares Engels Mildred van Neck – in 1965 naar Franco-Spanje. Daar kwamen beiden in 1979 gruwelijk aan hun einde.

Zie: Groninger dichterswww.nederlandsepoezie.org/dichters/t/theunisz.html


======================

Dit bericht is onderdeel van de  Nederlandse Poëzie Encyclopedie

Partners: Poëziecentrum Gent | Ensafh | Neder-L |
Poëziecentrum Nederland | Poëzieweek | Perdu

Dit bericht is mede mogelijk gemaakt door:

 Rabobank_75  lira_fonds_100  essent_logo_100   kunstraad groningen

This entry was posted in Nieuwe NPE-lemma's. Bookmark the permalink.

Comments are closed.