‘Dictatorboek’ Paul Damen barst van blunders en plagiaat

Gedichten ‘van’ Adolf Hitler aantoonbaar niet van Duitse dictator

Het boek Bloemen van het kwaad, gedichten van dictators (Koppernik, 2016. 517 blz) van schrijver/journalist Paul Damen is een litanie van blunders, historische verdraaiingen en plagiaat.

hitler_dankt_runskyVier gedichten, die volgens Damen authentieke verzen van Adolf Hitler zijn, stammen aantoonbaar niet van de Duitse dictator. Uit onderzoek blijkt dat van de 122 teksten die volgens Damen échte dictatorverzen zijn, 25 dat beslist niet zijn. Daarbij berusten 35 vertalingen op bewezen plat plagiaat, 34 vertalingen zijn hoogstwaarschijnlijk geplagieerd. Daarnaast wemelt het boek van blunders en plagiaat in de ‘historische inleidingen’.

Hitler, Mugabe en Castro

Een passage uit een Paroolrecensie over Volker Ullrichs bekende Hitlerbiografie plagieert Damen zodanig dat hij het doet voorkomen alsof hij die biografie zelf heeft gelezen – en verbastert daarbij de naam van Ullrich tot Ilrich.   Damen stelt ook dat Hitler tot in 1951 in zijn bunker de komst van de Russen afwachtte en de renaissance omstreeks het jaar 800 begon. Een citaat van de Zimbabwaanse dictator Robert Mugabe is gemakshalve tot gedicht verhakt. Precies hetzelfde procédé paste Damen toe op prozateksten van Fidel Castro.

Het witwassen van plagiaat

Achterin zijn boek bedankt Damen een aantal specialisten, onder wie Hafid Bouazza (Arabisch) en Jan Lauwereyns (Japans) voor hun hulp bij de vertalingen. Bij navraag blijkt dat ze of niet geholpen hebben of bijna ‘affe’ vertalingen voorgeschoteld kregen, waar ze weinig op aan te merken hadden – niet wetende dat Damen de desbetreffende taal niet machtig was en ze uit het Engels geplagieerd had. Ze waren verrast van de kwaliteit en gaven hun stempels van goedkeuring. En daarmee kon Damen zijn uitgevers, de schrijver van het nawoord, recensenten en de lezers misleiden.

Trouw begint eigen onderzoek

Dagblad Trouw bracht op 20 februari 2016 groot in het nieuws dat Adolf Hitler een sentimenteel moedergedicht had geschreven. Trouw werd direct na het brengen van dit opzienbarende nieuws door ons geattendeerd op het gegeven dat het moedervers geschreven was door Georg Runsky (1866-?). Ook werd de krant daarbij herinnerd aan de canard die weekblad Stern in 1983 beging met de aankoop van Hitlers dagboeken, waarbij het ruim 9 miljoen D-mark neerlegde voor wat al snel vervalsingen van ene Konrad Kujau bleken te zijn. Trouw negeerde de waarschuwingen. Nu, bijna een jaar later, opent de krant een intern onderzoek naar hoe het tot deze publicatie heeft kunnen komen.

Zie het hele verhaal op de NPE: Hoe Hitler de Nederlandse poëzie werd binnengemarcheerd. De grootste literaire zwendel van de afgelopen 25 jaar.

Zie ook het online-dossier Bloemen van het kwaad.

© Jaap van den Born en Bart FM Droog, 2017

Continue reading

Posted in Algemeen literair nieuws, Algemeen poëzienieuws, Poëzie-oplichters en andere vreemde zaken | Leave a comment

Wow! De ‘Dronken kalender’ van Sieger Baljon

Johnny van Doorn geëvenaard

Door Bart FM Droog

Afgelopen zondag gebeurde iets heel bijzonders: de perfecte en bevlogen voordracht van Sieger Baljon (1981) bij de presentatie van zijn langverwachte debuutbundel Dronken kalender was zó goed dat het me tot tranens toe emotioneerde.

baljon_boek_2Taal, timing, mimiek en expressie – alles klopte en bleef natuurlijk. Niets van de gepolijste plasticpraat en -maniertjes, die heden ten dage als ‘goede performance’ gelden, nee – eindelijk weer een eigen stem en een totaal eigen voordraagstijl – ontstaan uit jaren levenservaring, scholing en het besef dat voordrachtskunst en sjamanisme bijzonder veel raakvlakken hebben.

Ik ken maar één iemand die zich eerder van al deze ingrediënten bewust was en er optimaal gebruik van maakte: de grote Johnny van Doorn (1944-1991). Allen nadien, mezelf incluis, waren slappe aftreksels van deze Hogepriester van de Poëzie. Sieger Baljon is de eerste Nederlandstalige ‘performance poet’ die het peil van Van Doorn weet te evenaren.

Misschien zelfs beter is, want veelzijdiger. Qua klankpoëzie overstijgt hij klankmeester Jaap Blonk, qua mimiek overtreft hij Tjitse Hofman, qua theatraliteit staat hij minstens op hetzelfde niveau als Tjitske Jansen, qua humor kan hij zich meten met Deelder. Qua uitstraling glanst hij even fel als de magistrale stralende Diana Ozon en Andy Fierens. Qua pure poëzie schrijft hij verzen die beslist blijven staan, ook zonder zijn magische voordrachtsadem:

werd er bocht ontkurkt
& spreuken over de muren
terwijl de larie op uitkijk stond
& wij van soldaten
               & nette zwijgzame vrouwen
de tongen losknoopten

(uit: ‘apenkooi’)

En niet alleen zijn voordracht en poëzie is bijzonder – ook zijn boek is opmerkelijk te noemen. Het is waarlijk een ‘dronken kalender’ – Baljon heeft zijn fantasie op de maanden van het jaar losgelaten en daaruit een fantastisch uitgedacht en bijzonder vormgegeven totaalkunstwerk gecreërd.

Gaat dat zien, gaat dat kopen, gaat dat lezen!

Sieger Baljon. Dronken kalender. [Opwenteling], [Eindhoven], 2017. [Keerdruk] 50p., [50p]. Debuut. In metalen ring. Vormgeving Sieger Baljon en Arnoud Rigter. € 20,-. http://opwenteling.nl/

Continue reading

Posted in Algemeen poëzienieuws | 1 Comment

Bekendmaking. Officieel. Lilian Zielstra stadsdichter van Groningen

220px-Groningen_stad_wapenDe gemeente Groningen, de  gemeente die in 2002 de première had met de structurele instelling van het stadsdichterschap, inclusief open sollicitaties, met rechten (een jaarlijks honorarium à € 5000) en plichten (o.a. de eenzame uitvaart), maakt bekend:

Lilian Zielstra (1991) is de komende twee jaar stadsdichter van Groningen. Burgemeester Peter den Oudsten maakt dat zaterdagavond bekend tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Nieuwe Kerk. De verkiezing van de stadsdichter vindt om de twee jaar plaats en is bedoeld om de dichtkunst op een toegankelijke wijze onder de aandacht van alle Stadjers te brengen. De nieuwe stadsdichter ontvangt een vergoeding van 5.000 euro per jaar en dient hiervoor minimaal zes stadsgedichten per jaar te maken. In de cultuurnota 2017-2020 is het benoemen van de stadsdichter onderdeel van de strategie ‘Ruim baan voor talent’.

Poëzie met humor

Een jury koos de nieuwe stadsdichter uit acht geanonimiseerde aanmeldingen. De jury adviseerde het college van B&W Lilian Zielstra tot winnares te benoemen, op basis van de volgende argumenten:

‘Lilian Zielstra schrijft heldere, toegankelijke poëzie met humor en onverwachte wendingen. Zij is een goede observator die op een nieuwe, speelse manier naar de dagelijkse werkelijkheid kijkt. Haar poëzie is niet alleen toegankelijk maar heeft zeker ook literaire kwaliteit. De jury is er van overtuigd dat Lilian met haar frisse blik en enthousiasme een breed publiek voor zich kan winnen.’

Sociale media

Als stadsdichter wil Lilian Zielstra goed zichtbaar zijn door een actieve rol te spelen in de sociale media, met een eigen website, een Facebookpagina, een digitale agenda en een blog. Daarnaast richt ze zich ook uitdrukkelijk op een in haar ogen vergeten doelgroep: de senioren. Samen met andere Groningse dichters wil ze een poëzietour starten onder de projectnaam ‘Dichten met oma’.

Wisseltrofee

Voor de tweede keer is er ook een wisseltrofee aan het stadsdichterschap verbonden, een gegraveerde plaquette met op de achterkant de namen van alle stadsdichters tot nu toe en op de voorkant ‘Stadsdichter van Groningen’ inclusief het stadswapen.

Jury

De jury van de stadsdichterverkiezing werd gevormd door Guus Termeer, bestuurslid Stichting Literaire Activiteiten, Margriet van der Waal, universitair docent Euroculture, docent en tutor University College, Rijksuniversiteit Groningen en Gijs Lensink, directeur-bestuurder RTV Noord.

Bron: https://gemeente.groningen.nl/actueel/nieuws/lilian-zielstra-nieuwe-stadsdichter

Continue reading

Posted in Algemeen poëzienieuws | Leave a comment

Poëzie in publieke ruimte in kaart gebracht

Universiteit Utrecht lanceert interactieve website met inventarisatie van gedichten in de openbare ruimte

Er zijn ontzettend veel gedichten te lezen in de openbare ruimte van Nederland en Vlaanderen, maar niemand weet precies hoeveel, waar en van wie. De nieuwe website ‘Straatpoëzie’ heeft als doel om een inventarisatie te maken van alle poëzie in de openbare ruimte van Nederland en Vlaanderen. De website archiveert hiermee literair erfgoed. ‘Straatpoëzie’ wordt in de Poëzieweek gelanceerd.

Interactieve kaart

straatpoezieOp http://straatpoezie.nl/ staat een interactieve kaart waarop de locaties van de gedichten in de openbare ruimte staan aangegeven. Iedereen kan hierop gedichten zoeken. Bijvoorbeeld als je benieuwd bent waar in jouw buurt gedichten te vinden zijn. Of als je wilt weten op welke locaties er gedichten te lezen zijn van jouw lievelingsdichter.

De website presenteert van ieder gedicht de locatie en indien mogelijk de tekst van het gedicht, de naam van de dichter, een foto, de datum waarop het gedicht is aangebracht, eventueel de datum van verwijdering, de relatie tussen het gedicht en de locatie, die initiatiefnemer, de vormgever, het boek waarin het gedicht eventueel is opgenomen, wetenswaardigheden en een link naar meer informatie.

Poëzie buiten het boek

De website ‘Straatpoëzie’ is onderdeel van het PhD-onderzoek van Kila van der Starre. Zij doet aan de Universiteit Utrecht onderzoek naar ‘poëzie buiten het boek’. Gedichten zijn onderdeel van het alledaags leven. Mensen komen bijvoorbeeld met poëzie in aanraking op tv, op de radio, op social media, op gedichtenwebsites, in kranten en tijdschriften, op festivals, tijdens speciale gelegenheden en in de openbare ruimte. Van der Starre gebruikt de gegevens in de database van ‘Straatpoëzie’ om onderzoek te doen naar het fenomeen ‘poëzie in de openbare ruimte’.

Voeg ook een gedicht toe

Op dit moment bevat de database van ‘Straatpoëzie’ bijna 500 gedichten. Vermoed wordt dat er nog honderden meer zijn. Met behulp van crowdsourcing wil Kila van der Starre alle straatpoëzie in Nederland en Vlaanderen in kaart brengen. Iedereen die een gedicht in de openbare ruimte kent kan dat gedicht toevoegen via dit formulier.

De website ‘Straatpoëzie’ wordt gerealiseerd met behulp van de afdeling ICT & Media van de Universiteit Utrecht en met steun van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Continue reading

Posted in Algemeen poëzienieuws | Leave a comment

Nieuwe dichter des vaderlands

perquin_bert_bevers_ddvVandaag is bekend gemaakt dat NRC-, Trouw– en VPRO-medewerker  Ester Noami Perquin (1980) door NRC Handelsblad en Poetry International is uitgeroepen tot nieuwe Dichter des Vaderlands.

Dit op voorspraak van een benoemingscommissie bestaande uit Abdelkader Benali (schrijver), Arjen Fortuin (NRC), Mirjam van Hengel (biografe en redacteur, lang verbonden aan uitgeverij Van Oorschot), Jeroen van Kan (VPRO), Kees van Kooten (schrijver) en Janita Monna (Trouw en ex-Poetry International). Haar ambtstermijn loopt tot ergens in de Poëzieweek 2019.

Ester Naomi Perquin geeft haar boeken uit bij uitgeverij Van Oorschot. Haar voorgangers waren Gerrit Komrij, Simon Vinkenoog, Driek van Wissen, Ramsey Nasr en Anne Vegter.

Meer informatie in het NPE-Dossier: Dichter des Vaderlands.
Zie ook: www.poezieweek.nl.
Foto: Bert Bevers.

Continue reading

Posted in Algemeen poëzienieuws | Leave a comment

Robert Anker (70) overleden.


anker_robert_2016_300
Uitgeverij Querido bericht dat schrijver en dichter Robert Anker in zijn woonplaats Amsterdam vanmorgen na een korte periode van ziekte overleden is.

“Robert Anker werd in 1946 geboren in het West-Friese Oostwoud. Zijn eerste dichtbundel, ‘Waar ik nog ben’ (1979), was geïnspireerd door zijn jeugdjaren in het dorp. Ook in zijn proza keerde hij regelmatig terug naar Oostwoud, zoals in het zelfportret ‘Negen levens’ (2005). Anker studeerde in Amsterdam, waar hij sindsdien woonde en werkte, jarenlang als leraar Nederlands in het middelbaar onderwijs, later ook als recensent. Zijn poëzie werd bekroond met de Jan Campert-prijs en de Herman Gorterprijs. (…) Voor zijn roman ‘Een soort Engeland’ (2001), die zich grotendeels afspeelt in de toneelwereld, kreeg hij de Libris Literatuur Prijs. ‘Hajar en Daan’ (2004), over een jonge geschiedenisleraar die een relatie krijgt met een islamitische leerlinge, betekende zijn doorbraak naar een groter lezerspubliek. Zijn nieuwste boek, de historische roman ‘In de wereld’, zou aanstaande woensdag feestelijk worden gepresenteerd,” aldus Querido.

Bron: www.singeluitgeverijen.nl/querido/
Foto: still uit Dichter bij Robert Anker, VPRO, 27-06-2016.

Continue reading

Posted in Overlijdensberichten, Uncategorized | Leave a comment

Voorstelling: De dichter is een koe

goethals_voorstelling_250 [ingezonden mededeling]

De Gentse muziekgroep Hermitage toerde het voorbije jaar met het theaterconcert ‘De zoektocht naar de derde man’ door Vlaanderen en Nederland. “Dit seizoen het meest sfeervolle en beste wat er muzikaal en Nederlandstalig in de theaters te beleven valt,” schreef De Theaterkrant.

‘De zoektocht naar de derde man’ heeft elke keer een ‘special guest’ en bracht Hermitage zo ook bij actrice Sabine Goethals (Theater ZamZam, Focus-WTV, De Wereld Is Klein). Het toeval wil dat Sabine al lang broedde op een plan om iets met poëzie en muziek in het theater te doen. Na haar geslaagde passage als ‘derde man’ vroeg ze Hermitage om samen een voorstelling uit te werken.

Het resultaat heet ‘De dichter is een koe’. In deze extended version van ‘De zoektocht naar de derde man’ grasduinen Hermitage en Sabine Goethals zowel in eigen teksten als in gedichten uit het Nederlandstalig grondgebied. Poëzie is het uitgangspunt. Voordracht, nieuwe songs, interactie en originele uitvoeringen zijn het resultaat.

Interessant om te weten: Sabine en Hermitage-zanger Divan toerden in 2016 door Zuid-Afrika met de productie ‘Die Hartseerkind’, een ode aan dichter Ingrid Jonker. Een eerste staaltje van hoe muziek en gedichten een krachtige tandem kunnen zijn op het podium.

Deze fijne samenwerking krijgt nu in 2017 een uniek vervolg. ‘De dichter is een koe’ wordt een avond genieten van muziek en taal, met een lach, een traan en alles daartussen. Tijdens de avondvoorstellingen (en schoolvoorstellingen op aanvraag) komt een special guest langs om zijn/haar liefde voor het genre te getuigen in een kort, ludiek, al dan niet ernstig optreden met ondersteuning van zowel Sabine als de band Hermitage.

Premières

BRUGGE: CC De Dijk, zat. 21/01 – 20u of zon. 22/01 – 15u
Tickets: info@zamzamproducties.be of 050/280020 ( sabine )
Prijs 12€ – 10€ (12-18 jaar en lerarenkaart)
MET SPECIAL WOORDKUNSTENAAR: FRANK ADAM
GENT: zondag 29/01 om 15u– tickets via: info@tinnenpot.be
30/01 om 10.30u en om 14u schoolvoorstellingen (als leerkracht mag je gratis komen zien: mailtje via info@zamzamproducties.be
met SPECIAL WOORDKUNSTENAAR : NIC BALTHAZAR
Verkorte editie voor scholen (ingekorte versies) met een lesmap gratis aangeboden.

Verder voorstellingen

CC LOMMEL 25/01 om 20u met MAARTEN INGHELS
CC LOMMEL 25/01 om 10.30u schoolvoorstelling
CC OVERPELT 26/01 om 20u ( om 10.30u en om 13.30u schoolvoorstelling ) met ELS MOORS
CC OVERPELT 27/01 om 10u (schoolvoorstelling)
CC DIKSMUIDE 02/02 om 20u met RIET MUYLAERT
CC HAMME 14/02 om 13.30u met ANDY VERKERSCHAVER
CC WERVIK 23/03 om 10.30u / 13.30u

Concept: Sabine Goethals & Divan
Muziek: Hermitage met (Divan, Carlo Vandenhende & Filip Verheecken)
Woord: Sabine Goethals
Foto koe: Kurt Schraepen (morepictures.be)
Techniek: Charlotte Heyndrickx
Educatief: School der Poëzie
met steun van:
Provincie Oost-Vlaanderen & Poëziecentrum
Info: hermitageweb.be, sabinegoethals.be, despooiberg.be, zamzamproducties.be
Boekingen: 0032(0)477944265

Continue reading

Posted in Agenda, Algemeen poëzienieuws | Leave a comment

Poëzie in de raadszaal door WP99

[ingezonden mededeling]

wp99

www.literairgroningen.nl Continue reading

Posted in Agenda | Leave a comment

Vrouw en man: Saskia Stehouwer en Tsead Bruinja

huldeschild-bruidspaar

 

Ruim tien jaar geleden stapten twee mensen in het huwelijksbootje. Op zich niets bijzonders, ware het niet dat beide echtelieden óók dichter zijn. We spreken over Saskia Stehouwer en Tsead Bruinja. Om het nog bijzonderder te maken: tot de getuigen bij hun huwelijksvoltrekking te Amsterdam behoorden Rodaan al Galidi en een gewezen stadsdichter uit Groningen.

De NPE-lemma’s van het echtpaar zijn inmiddels aangevuld met aparte pagina’s voor al hun reguliere dichtwerken, waarop steeds één door hen zelf gekozen gedicht te lezen is.  Men klikke op hun namen.

Continue reading

Posted in Algemeen poëzienieuws | Leave a comment

Vader en zoon: Anthony en Jacob Winkler Prins

winkler_prins_a_200 winkler_prins_j_200

Twee dichters, vader en zoon. De vader sliep vredig in op de gezegende leeftijd van 90 jaar en beleefde maar liefst twee feestelijke begrafenissen, in 1908 en 2005. De zoon zou op 55-jarige leeftijd overlijden, naar verluid bij een vechtpartij met een scheepsjongen, ergens op de An Mhuir Cheilteach, waarin hij een zeemansgraf kreeg, in 1904.

De vader is tot op de dag van vandaag bekend als grondlegger van de naar hem vernoemde Encyclopedie en als naamgever van vrijwel alle gebouwen, pleinen en dreven in Veendam. De zoon moet het doen met de Winkler Prinsstraat in Tilburg (waarvan boze stemmen zeggen dat die heel niet naar de zoon, maar ook naar de vader vernoemd is).

Hoe het ook zij, zowel vader Anthony Winkler Prins als zoon Jacob Winkler Prins zijn van NPE-lemma’s voorzien. Men klikke op hun namen.

Continue reading

Posted in Nieuwe NPE-lemma's | Leave a comment